ChatGPT және бизнес: ЖИ сіздің компанияңызды ұсынуы үшін не істеу керек
Қазақстанда «чат gpt» сұрауын Google-да айына шамамен 2,2 миллион рет іздейді (Google Ads деректері, 2026 жылғы қазан). Адамдар сілтемелерді ақтарғаннан гөрі нейрожеліден сұрауға үйреніп келеді. «Алматыда асүй жиһазын қайдан тапсыруға болады?», «Арқа ауырса, қандай матрас таңдаған дұрыс?», «Бизнеске сайтты кім жасайды?» — ЖИ жауап береді және компанияларды өзі атайды.
Бизнес үшін басты сұрақ: осы жауапта сіздің компанияңыз бола ма. Осы бағыттағы жұмыс GEO деп аталады.
GEO деген не, қарапайым тілмен
SEO — сайттың Google-дағы сілтемелер тізімінде жоғары тұруы үшін жүргізілетін жұмыс.
GEO (Generative Engine Optimization) — ЖИ сізді жауаптың өзінде атауы үшін жүргізілетін жұмыс: ChatGPT-де, Gemini-де және Google-да кәдімгі сілтемелердің үстінде шығатын ЖИ-жауаптарда.
Біреуі екіншісінің орнын баспайды. ЖИ көбіне іздеуде онсыз да жақсы көрінетін сайттардан мәлімет алады. Сондықтан GEO — SEO-ның орнын басатын нәрсе емес, оның жалғасы.
ЖИ кімді ұсынатынын қалай шешеді
Компаниялар нақты ережелерді ашпайды. Бірақ логикасы түсінікті: ЖИ интернеттен таба алатын және оқи алатын ақпаратқа сүйенеді. Ол мына компанияларды жиірек атайды:
- сайтында түсінікті ақпарат бар — не сатасыз, қайда, қандай бағамен;
- сатып алушылардың сұрақтарына тікелей жауаптар бар;
- деректері әр жерде бірдей — сайтта, 2ГИС-те, Google-карточкада;
- пікірлері бар және басқа жерлерде аталады.
Сайт мәтінсіз әдемі суреттерден ғана тұрса, ЖИ-дің сіз туралы айтып беретін ештеңесі болмайды.
ЖИ сізді байқай бастауы үшін 7 қадам
1. Негізгі ақпаратты суретпен емес, сөзбен жазыңыз
Қызметтер, бағалар, мекенжай, сұрақтарға жауаптар — мұның бәрі бетте сөзбен жазылуы керек. Суреттегі жазуды ChatGPT те, Google да оқымайды.
Өз жұмысымыздан мысал: Tilda-дан көшірген бір сайтта блог мақалалары бет ашылғаннан кейін ғана жүктелетін. Адамдар оларды көрді, ал Google — көрмеді.
2. Клиенттердің сұрақтарына тікелей сайтта жауап беріңіз
Бағалар немесе бастапқы баға, мерзімдер, жеткізу, кепілдік, қалай тапсырыс беруге болады. Әр маңызды бетте «Жиі қойылатын сұрақтар» блогы жақсы жұмыс істейді. ЖИ дәл жауаптарды іздейді — соларды беріңіз.
3. Құрылымдалған деректерді қосыңыз
Бұл — іздеу жүйелеріне «түсіндіретін» арнайы белгілеу (schema.org): міне компания, міне оның мекенжайы, міне қызметтері мен бағалары, міне сұрақтар мен жауаптар. Келуші оны көрмейді, ал машиналар оқиды.
4. llms.txt файлын жасаңыз
Бұл — ЖИ-ассистенттерге арналған сайт туралы қысқа анықтама: кім екеніңіз, не істейсіз, негізгі беттер қайда. Біз мұндай файлды клиенттердің сайттарына құрылымдалған деректермен бірге қосамыз.
5. ЖИ-ге сайтты оқуға рұқсат беріңіз
robots.txt файлын тексеріңіз: кейде онда ЖИ боттарына кіру байқаусызда жабылып қалады. ReKrovli шатыр компаниясының сайтында біз ЖИ боттарына беттерді оқуға тікелей рұқсат бердік.
6. Деректерді барлық жерде бірдей ұстаңыз
Атауы, мекенжайы, телефоны, жұмыс уақыты, бағалар — сайтта, 2ГИС-те, Google-карточкада сәйкес келуі керек. Әр жердегі әртүрлі цифрлар адамдардың да, машиналардың да сенімін азайтады.
7. Пікірлерді көрсетіңіз
«Мир Матрасов» фабрикасы үшін біз 2ГИС-тегі 142 нақты пікірді сайтқа көшірдік. Пікірлер — сатып алушы үшін де, іздеу жүйелері үшін де сенім белгісі.
Іс жүзінде не шығады
Бұл — клиенттеріміздің Google Search Console-дағы цифрлары, яғни сайттың Google ЖИ-жауаптарындағы көрсетілімдері:
| Жоба | Бұрын | Кейін |
|---|---|---|
| BAQ Stroy, қасбет панельдері | тамыз басында 0 көрсетілім | 3 айда 1 330 көрсетілім |
| ReKrovli, шатыр жөндеу | 28 күнде 83 көрсетілім | келесі 28 күнде 285 көрсетілім |
| Мир Матрасов, матрас фабрикасы | — | 3 айда 17 500 көрсетілім |
Маңызды: бұл — Google ЖИ-жауаптарының статистикасы. OpenAI ChatGPT-дегі көрсетілімдер бойынша жеке статистика бермейді — онда тек сайтқа өтулерді көруге болады.
Өзіңізді 5 минутта қалай тексеруге болады
- ChatGPT-ді ашып, клиентіңіз қоятын сұрақты қойыңыз: «[қалаңыз] қаласында [тауарыңызды] қайдан сатып алуға болады?»
- ЖИ кімді және неге атайтынын қараңыз.
- Өз сайтыңызды ашыңыз: онда дәл осы сұраққа тікелей жауаптар бар ма — бағалар, мекенжай, шарттар?
- ЖИ атаған компаниялардың сайттарымен салыстырыңыз.
Көбіне айырмашылық бірден көрінеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Жоқ. GEO SEO-ға сүйенеді: сайт іздеуде нашар көрінсе, ЖИ де оны сирек табады. Екеуін бірге жасау керек.
Біздің жобаларда Google ЖИ-жауаптарындағы алғашқы байқалатын көрсетілімдер сайтты жетілдіргеннен кейін бір-екі айда пайда болды. Нақты мерзім салаға және бәсекелестерге байланысты.
Иә. Адамдар ЖИ-ден көбіне өз қаласы туралы сұрайды: «Алматыда қайда…», «Шымкентте кім…». Жергілікті бизнес үшін бұл ерекше маңызды.
Сайтқа бағалары бар жиі қойылатын сұрақтарға жауаптар қосу және негізгі ақпарат бетте суретпен емес, сөзбен жазылғанын тексеру. Бұл тез жасалады әрі SEO-ға да, GEO-ға да көмектеседі.